مشخصات دوش پرتاب وربا | سلاحی که ایران از روسیه خریداری کرد

رویداد۲۴| حسین فلاحی: فاینشنال تایمز اخیرا مدعی شده به اسنادی دست یافته که نشان می دهد ایران قراردادی به ارزش ۵۰۰ میلیون یورو برای خرید موشک های ضدهوایی با روسیه به امضا رسانده است که بخشی از آن موشک های دوش پرتاب ضدهوایی وربا هستند. در جزئیات این خبر آمده است که توافق‌نامه مذکور روسیه را متعهد می‌کند که طی سه سال، ۵۰۰ فروند سامانه‌های دوش‌پرتاب وربا  تحویل دهد. در ادامه این مطلب به بررسی این سامانه دوش پرتاب خواهیم پرداخت.

دوش پرتاب وربا چیست؟

وِربا (Verba 9K333)، یک نسل جدید سامانه پدافند هوایی همراه (MANPADS) است که توسط شرکت تحقیقاتی و تولیدی KBM طراحی و ساخته شده است. این شرکت یک قرارداد بلندمدت با وزارت دفاع فدراسیون روسیه برای تامین وربا امضا کرد و  در حال حاضر تولید این سامانه پدافند موشکی دوش پرتاب در مقیاس زیاد در حال انجام است. 

یک ماکت از سیستم موشکی وربا در همایش بین‌المللی فنی- نظامی ارتش-۲۰۱۵ که در منطقه مسکو روسیه برگزار شد، به نمایش گذاشته شد. این سامانه دفاع هوایی  در سال ۲۰۱۴ وارد خدمت نیرو‌های مسلح فدراسیون روسیه شده است.

آزمایشات دولتی وربا  در سال ۲۰۱۱ تکمیل شد. در آگوست ۲۰۱۴، دو واحد تیپ موتوری منطقه نظامی شرق واقع در پریمورسکی و خاباروفسک و دو واحد جداگانه نیرو‌های هوابرد روسیه این سامانه های موشکی را دریافت کردند. وربا  جدید قرار است جایگزین مدل قبلی خود یعنی سامانه موشکی زمین‌به‌هوای دوش‌پرتاب ۹کا۳۸ ایگلا شود که در حال حاضر در ارتش روسیه در خدمت هستند.

ویژگی‌های وربا

مجموعه پدافند هوایی وربا شامل تجهیزات جنگی مانند موشک ۹M۳۳۶، ایست بازرسی سیار ۹V۸۶۱، بازجوی زمینی ۱L۲۲۹V (خودی یا دشمن)، آشکارساز رادار ۱L۱۲۲، کیت اتوماسیون توپچی ۹S۹۳۵ (واحد کنترل قابل حمل ۹S۹)، کیت نصب داخلی ۹S۹۳۳-۱، پرتابگر ۹P۵۲۱، ماژول برنامه ریزی ۹S۹۳۱، ماژول کنترل و اطلاعات ۹S۹۳۲-۱ و وسایل کمک آموزشی و نگهداری است.

یک دوربین تصویربرداری مادون قرمز ۱.۵ کیلوگرمی Mowgli-۲M ساخت لومو در سمت چپ لوله پرتاب قرار دارد. این دوربین با میدان دید زاویه‌ای ۲۴ درجه، اهداف هوایی را در شرایط نور کم یا شب شناسایی می‌کند.

سیستم فرماندهی و کنترل وربا

پرتاب کننده موشک وربا به یک سیستم کنترل خودکار Andromeda-D متصل می‌شود که برای کنترل سیستم دفاع هوایی با استفاده از داده‌های دریافتی از رادار‌های زمینی و هواپیما‌های هشدار اولیه راداری استفاده می‌شود.

سیستم کنترل تعیین اهداف را به صورت بلادرنگ به پرتابگر‌ها منتقل می‌کند. این به اپراتور‌ها اجازه می‌دهد تا اهداف هوایی تکی یا چندگانه را شناسایی کرده و اطلاعات هدف را از قبل به دست آورند، پارامتر‌ها و مختصات پرواز را تعیین و داده‌ها را بین اپراتور‌های تسلیحاتی سیستم دفاع هوایی توزیع کنند.

هدایت موشک و کلاهک وربا

موشک ۹M۳۳۶ دارای بخش هدایت و کنترل جدید است. یک جستجوگر حرارتی نوری سه رنگی و چند طیفی، موشک را قادر می‌سازد تا اهداف در  رادار پایین را در سه منطقه طیفی سنسور‌های فرابنفش، مادون قرمز نزدیک و مادون قرمز میانی شناسایی و با آنها درگیر شود. یک کلاهک تکه تکه شده با قابلیت انفجار شدید با وزن ۱.۵ کیلوگرم، احتمال اصابت موشک را افزایش می‌دهد.

قابلیت موشک وربا 

 وربا  برای شناسایی و انهدام هواپیما‌های بدون سرنشین، موشک‌های کروز و سایر اهداف هوایی در ارتفاع پایین طراحی شده است. موشک ۹M۳۳۶ توانایی انهدام اهدافی را دارد که با سرعت ۵۰۰ متر بر ثانیه در ارتفاعات بین ۱۰ تا ۴.۵ کیلومتر پرواز می‌کنند. این موشک می‌تواند در برد‌های ۵۰۰ متر تا ۶۵۰۰ متر با اهداف درگیر شود و زمان واکنش آن ۸ ثانیه است. موشک  ۹M۳۳۶ قابلیت استفاده در تمام شبانه روز و در هر شرایط آب و هوایی را دارد.

وربا برای شناسایی و انهدام هواپیما‌های بدون سرنشین، موشک‌های کروز و دیگر اهداف هوایی در ارتفاع پایین طراحی شده است. این سامانه پدافند موشکی دوش پرتاب می‌تواند به طور مستقل یا به عنوان بخشی از باتری عمل کند و می‌تواند در حضور نویز حرارتی با اهداف درگیر شود.

مشخصات کلی موشک دوش پرتاب وربا

نقش: سامانه پدافند موشکی همراه

شرکت سازنده: KBM

اپراتور: نیرو‌های مسلح فدراسیون روسیه

سرعت: ۵۰۰ متر بر ثانیه

حداکثر ارتفاع: ۴.۵ کیلومتر

دامنه عملیاتی: ۵۰۰ تا ۶۵۰۰ متر